บุคคลสำคัญของไทย

(ภาพสแกนโดย อ.อธิศรี รัตนวิเศษ) 

 

 

หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เกิดเมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๔๖  ณ บ้านถนนอัษฏางค์ กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรชาย คนเดียวของเจ้าพระยา เสด็จสุเรนทราบดี ( หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล ) อดีตเสนาบดีกระทรวงธรรมการ  ซึ่งปัจจุบันนี้คือ กระทรวงศึกษาธิการ กับท่านผู้หญิงเสงี่ยม ( นามสกุลเดิม วสันตสิงห์ )ท่านมีพี่น้องร่วมบิดามารดา และรวมท่านแล้วทั้งหมด ๘ คน คือ   หม่อมหลวงปก หม่อมหลวงปอง เทวกุล สมรสกับหม่อมเจ้าสุรวุฒิประวัติ เทวกุล หม่อมหลวงเปนศรี หม่อมหลวงปนศักดิ์ หม่อมหลวงป้อง หม่อมหลวงปิ่น หม่อมหลวงเปี่ยมสิน หม่อมหลวงปานตา สมรสกับนายเมืองเริง วสันตสิงห์ ( ม.ล.ปิ่น มาลากุล ถ่ายภาพร่าวมกับ ท่านผู้หญิงเสงี่ยม พระเสด็จสุเรนทราธิบดี มารดา       ม.ล.ปก มาลากุล , ม.ล.ป้อง มาลากุล, ม.ล.ปอง มาลากุล พี่สาว และ ม.ล.ปานตา มาลากุล

ย้อนหลังกลับไปเมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๑ เมื่อหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล อายุได้ ๔ ขวบเศษ  ได้เริ่มต้นศึกษาเล้าเรียนที่บ้านโดยมีครูมาสอนก่อน จนกระทั่งท่านอายุประมาณ ๘ ปี  จึงได้เข้าเรียนที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สมัยนั้นยังเป็นโรงเรียนวัดราชบูรณะ โดยเข้าเรียนในชั้นประถมพิเศษ ปลายปีนั้นสอบไล่ได้เลื่อนไปเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ( สมัยนั้นเยาวชนไทยเรียนชั้นประถมฯ ๔ ปี ดังนั้น ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑  เทียบได้กับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ในปัจจุบัน           ท่านศึกษาอยู่ที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย  จนกระทั่งสอบไล่ได้ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๖ ขณะนั้นท่านอายุ ๑๐ ปี ต่อมาใน พ.ศ. ๒๔๕๗  เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีได้นำหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เข้าถวายตัวต่อพระบามสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว  ท่านจึงได้ย้ายเข้าไปเรียนที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง  ซึ่งปัจจุบันนี้คือ โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย เป็นนักเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์ ต้องเรียนซ้ำชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ อีก ๑ ปี  ผลการเรียนของท่านที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวงอยู่ในเกณฑ์ดี คือ ท่านสามารถทำคะแนนได้ดีมากในวิชาคณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษ  โดยเฉพาะวิชาคณิตศาสตร์ ท่านมักจะได้คะแนนเต็มอยู่เสมอ นอกจากนี้ ท่านยังสนใจด้านกีฬาอีกด้วย โดยเฉพาะกีฬาฟุตบอล

หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นนักเรียนมหาดเล็กรับใช้อยู่ได้ ๖ ปี ครั้นถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๔ ขณะนั้นท่านอายุ ๑๘ ปี พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำรัสกับพระยาอนุรุทธเทวาว่า           " ปิ่นนั้น ใช้ให้ทำอะไรก็ได้ดี อายุก็มากแล้ว ไปถามดูว่า อยากจะออกรับราชการ หรืออยากจะไปเรียนต่อเมืองนอก " และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชกระแสโปรดเกล้า ฯ ให้หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ไปแจ้งแก่ท่านผู้หญิงเสงี่ยมดังนี้           " ไปบอกแม่ว่า...จะส่งปิ่นไปเรียนที่อังกฤษ สังกัดกระทรวงธรรมาการ จะได้กลับมารับราชการแทนพ่อ แม่คงจะยินดีมาก "           หลังจากนั้นจึงมีพระบรมราชโองการโปรด  เกล้า ฯ ให้หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล รับทุนเล่าเรียนหลวงไปศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ และให้สังกัดกระทรวงธรรมการ เพราะบิดาของท่านได้ทำคุณประโยชน์ให้แก่กระทรวงธรรมการอย่างเอนกอนันต์           หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ออกเดินทางจากประเทศไทยเมื่อวันที่ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๕ ตอนแรกไปอยู่กับครอบครัวของ Mr.Marshall ที่เมือง Brighton เพื่อฝึกฝนด้านภาษาและประเพณีเป็นเวลาประมาณปีเศษ จากนั้นไดเข้าศึกษาที่ School of Oriental Studies มหาวิทยาลัยลอนดอน           วันที่ ๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๖๗ ท่านสามารถสอบเข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้ ศึกษาอยู่เป็นเวลา ๔ ปี โดนเลือภาษาสันสกฤตเป็นวิชาเอก ภาษาบาลีเป็นวิชาโท สำเร็จการศึกษาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๑ ไดรับปริญญาตรี เกียรตินิยม ทางภาษาสันสกฤต ( B.A. Honours )           พ.ศ. ๒๔๗๒ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้ศึกษาวิชาครูเพิ่มเติมที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด แต่ในปลายปีหลังจากที่สอบสอนและสอบข้อเขียนบางวิชาไปแล้ว ท่านล้มป่วยลงหลังจากตรากตรำทำงานอย่างหนัก เนื่องจากการออกฝึกสอน ประจวบกับระยะนั้นที่ประเทศอังกฤษเป็น ฤดูหนาว ท่านจึงต้องเดินทางไปรักษาตัวที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์           ในระหว่างที่ท่านพักรักษาตัวอยู่ที่ประ เทศวสวิตเซอร์แลนด์ใน พ.ศ. ๒๔๗๔ นั้น มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดก็ได้พิจารณาผลการทำงานและผลสอบที่ผ่านมาของท่าน ปรากฏว่าผลงานและผลการสอบข้อเขียนของท่านอยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจ มหาวิทยาลัยจึงมอบปริญญาโททางด้านอักษรศาสตร์ ( M.A. ) ให้แก่ท่าน เมื่อท่านรับปริญญาแล้วก็รีบเดินทางกลับประเทศไทยทันทีในปีนั้น